অসমীয়া অভিধান Logo
অসমীয়া অভিধান
জতুৱা ঠাঁচ আৰু ফঁকৰা-যোজনা (Idioms & Proverbs)

অসমীয়া ঐতিহ্যমণ্ডিত জতুৱা ঠাঁচ আৰু প্ৰবচন (Assamese Idioms & Proverbs)

Discover 85+ authentic Assamese idioms (জতুৱা ঠাঁচ) and folk proverbs (ফঁকৰা-যোজনা) preserved in modern digital typography with literal translations, figurative meanings in both Assamese and English, and everyday sentence contexts.

86 idioms
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Hathi herai pitha khuji phura

হাতী হেৰাই পিঠা খুজি ফুৰা

Literal: "Losing an elephant and going around begging for a rice-cake"

ভাৱাৰ্থ: ডাঙৰ ক্ষতিৰ প্ৰতি আওকাণ কৰি সামান্য লাভৰ পিছত দৌৰা কাৰ্য।

Meaning: Ignoring a monumental loss while obsessing over a trivial gain; penny wise and pound foolish.

প্ৰয়োগ / Example: কোম্পানীটোৱে লাখ টকাৰ চুক্তি হেৰুৱাই অফিচৰ কাগজ কমকৈ খৰচ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দি হাতী হেৰাই পিঠা খুজি ফুৰিছে।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Jotnehe pai rotno

যত্নেহে পায় ৰত্ন

Literal: "Only through diligence does one obtain a gem"

ভাৱাৰ্থ: কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু একাগ্ৰতাৰ দ্বাৰাহে ডাঙৰ সাফল্য লাভ কৰিব পাৰি।

Meaning: Diligence is the mother of success; perseverance yields priceless rewards.

প্ৰয়োগ / Example: পৰিশ্ৰম নকৰিলে জীৱনত একো পোৱা নাযায়, কিয়নো যত্নেহে পায় ৰত্ন।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Oti dorpe hoto longka

অতি দৰ্পে হত লঙ্কা

Literal: "Extreme pride destroyed Lanka"

ভাৱাৰ্থ: অত্যাধিক অহংকাৰ আৰু গৰ্বই সৰ্বনাশ মাতি আনে।

Meaning: Pride goes before destruction; excessive arrogance leads to ruin.

প্ৰয়োগ / Example: নিজৰ ক্ষমতাৰ অহংকাৰত আনক তুচ্ছজ্ঞান কৰিব নালাগে, কিয়নো অতি দৰ্পে হত লঙ্কা।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Odhik masot bogoli kona

অধিক মাছত বগলী কণা

Literal: "A crane goes blind when surrounded by too many fish"

ভাৱাৰ্থ: বহুতো বিকল্প বা সুবিধা একেলগে পালে সিদ্ধান্ত ল'ব নোৱাৰা অৱস্থা।

Meaning: Paralyzed by too many choices; indecision caused by an abundance of options.

প্ৰয়োগ / Example: বজাৰত ইমানবোৰ কিতাপ দেখি ৰাহুল অধিক মাছত বগলী কণা হোৱাদি হ'ল।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Anthuwa sai theng mela

আঁঠুৱা চাই ঠেং মেলা

Literal: "Stretch your legs according to the size of the mosquito net"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ আৰ্থিক ক্ষমতা আৰু সীমা অনুসৰি খৰচ বা কাম কৰা উচিত।

Meaning: Cut your coat according to your cloth; live strictly within your means.

প্ৰয়োগ / Example: ধাৰ কৰি অপব্যয় নকৰি সদায় আঁঠুৱা চাইহে ঠেং মেলা উচিত।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Sor gole buddhi, boroxun gole japi

চোৰ গ'লে বুদ্ধি, বৰষুণ গ'লে জাপি

Literal: "Wisdom after the thief has fled; a parasol after the rain has stopped"

ভাৱাৰ্থ: বিপদ বা সময় পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছত দিয়া উপদেশ বা ব্যৱস্থা অৰ্থহীন।

Meaning: Locking the stable door after the horse has bolted; hindsight advice when it is too late.

প্ৰয়োগ / Example: পৰীক্ষা শেষ হোৱাৰ পাছত কিতাপ পঢ়াৰ দিহা দিয়াটো চোৰ গ'লে বুদ্ধি, বৰষুণ গ'লে জাপিৰ লেখিয়া।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Gakhir khujile ghol nidiya

গাখীৰ খুজিলে ঘোল নিদিয়া

Literal: "Refusing even buttermilk when someone asks for milk"

ভাৱাৰ্থ: কোনো প্ৰকাৰৰ সহায় বা সহমৰ্মিতা প্ৰকাশ নকৰা অতি কৃপণ স্বভাৱ।

Meaning: Extremely uncharitable or stingy; refusing even the cheapest substitute.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁৰ ওচৰত আশা কৰি লাভ নাই, তেওঁ গাখীৰ খুজিলে ঘোল নিদিয়া বিধৰ মানুহ।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Gatot putilehe xun

গাঁতত পুতিলেহে সোণ

Literal: "Gold is safe only when buried in a pit"

ভাৱাৰ্থ: সম্পদ বা মূল্যৱান বস্তু সাৱধানে সংৰক্ষণ কৰিলেহে সুৰক্ষিত থাকে।

Meaning: True value lies in careful preservation and prudent safeguarding.

প্ৰয়োগ / Example: টকা হাতত ৰাখিলে সোনকালে খৰচ হয়, গাঁতত পুতিলেহে সোণ।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Lokok dekhuwai soku lowa

লোকক দেখুৱাই চকু লোৱা

Literal: "Gouging one's own eyes out just to show others"

ভাৱাৰ্থ: আনক দেখুৱাবলৈ গৈ নিজৰ গুৰুতৰ অনিষ্ট কৰা।

Meaning: Spiting your own face to show off to others; self-inflicted harm for vanity.

প্ৰয়োগ / Example: দামী গাড়ী কিনি ঋণত পোত যোৱাটো লোকক দেখুৱাই চকু লোৱাৰ বাহিৰে আন একো নহয়।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Aapon petiya

আপোন পেটীয়া

Literal: "One focused solely on their own stomach"

ভাৱাৰ্থ: কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থ আৰু সুবিধাৰ কথাই চিন্তা কৰা ব্যক্তি।

Meaning: Self-centered and selfish; caring only for one's own welfare.

প্ৰয়োগ / Example: আপোন পেটীয়া মানুহে সমাজৰ হকে কেতিয়াও কোনো কাম কৰিব নোৱাৰে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Aakax kusum

আকাশ কুসুম

Literal: "Flowers in the sky"

ভাৱাৰ্থ: অসম্ভৱ কল্পনা বা বাস্তৱত কেতিয়াও ফলিয়াব নোৱাৰা সপোন।

Meaning: An impossible daydream; castles in the air or a pipe dream.

প্ৰয়োগ / Example: পৰিশ্ৰম নকৰাকৈ প্ৰথম হোৱাৰ আশা কৰাটো আকাশ কুসুম কল্পনাৰ দৰে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Kopal phuta

কপাল ফুটা

Literal: "A fractured forehead"

ভাৱাৰ্থ: ভাগ্য বেয়া হোৱা বা দুৰ্ভাগ্যৰ কবলত পৰা।

Meaning: To suffer misfortune; to be ill-fated or down on luck.

প্ৰয়োগ / Example: ইমান ভালকৈ প্ৰস্তুতি চলোৱাৰ পাছতো পৰীক্ষাৰ দিনা অসুস্থ হোৱাত তাৰ কপাল ফুটিল।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Kaan kora

কাণ কৰা

Literal: "To give ear"

ভাৱাৰ্থ: মনোযোগ দিয়া বা কথাৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰা।

Meaning: To pay close attention; to heed advice or listen intently.

প্ৰয়োগ / Example: অভিভাৱকৰ উপদেশত কাণ কৰিলে ভৱিষ্যতে কোনো সমস্যাত পৰিব নালাগে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Soku soroha

চকু চৰহা

Literal: "Wandering jealous eyes"

ভাৱাৰ্থ: আনৰ উন্নতি বা সুখ দেখি সহ্য কৰিব নোৱাৰা ঈৰ্ষাপৰায়ণ স্বভাৱ।

Meaning: Envious and malicious; unable to bear someone else's prosperity.

প্ৰয়োগ / Example: চকু চৰহা মানুহে আনৰ সুখত আনন্দ পোৱাৰ পৰিৱৰ্তে ঈৰ্ষাহে কৰে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Ghor dhokuwa

ঘৰ ঢকুৱা

Literal: "Beating one's own roof"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ ঘৰৰ বা পৰিয়ালৰ অন্যায় বা কন্দল কৰা ব্যক্তি।

Meaning: A domestic destroyer; one who brings strife into their own household.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁ এনেকুৱা ঘৰ ঢকুৱা যে নিজৰ ভায়েকহঁতৰ লগতে কাজিয়া কৰি সম্পত্তি নষ্ট কৰিলে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Mukhot mou, bukut bikh

মুখত মৌ, বুকুত বিষ

Literal: "Honey in the mouth, venom in the heart"

ভাৱাৰ্থ: বাহিৰত মিঠা মাত কিন্তু মনৰ ভিতৰত কপট আৰু শত্ৰুভাব ৰখা মানুহ।

Meaning: Two-faced and deceitful; sweet in speech but harboring malice in secret.

প্ৰয়োগ / Example: মুখত মৌ, বুকুত বিষ থকা লোকসকলৰ পৰা সদায় সাৱধানে আঁতৰি থাকিব লাগে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Gaa era diya

গা এৰা দিয়া

Literal: "To detach one's body"

ভাৱাৰ্থ: দায়িত্বৰ পৰা আঁতৰি থকা বা কোনো কামত ভাগ নোলোৱা।

Meaning: To shirk responsibility; to avoid getting involved or wash one's hands of it.

প্ৰয়োগ / Example: যিকোনো কঠিন কাম অহাত তেওঁ গা এৰা দি ফালৰি কাটিলে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Taal-mila

তাল-মিলা

Literal: "Matching rhythm"

ভাৱাৰ্থ: সমন্বয় ৰক্ষা কৰি পৰস্পৰ বুজাবুজিৰে চলা।

Meaning: In perfect harmony or agreement; working in rhythm with one another.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁলোক দুয়োৰে মাজত তাল-মিলা অতি সুন্দৰ হোৱাত কামটো সোনকালে শেষ হ'ল।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Pet pelai khowa

পেট পেলাই খোৱা

Literal: "Eating until dropping the belly"

ভাৱাৰ্থ: অতি তৃপ্তিৰে আৰু পৰিতৃপ্ত হৈ প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভোজন কৰা।

Meaning: Eating to one's heart's content; indulging in a feast with full satisfaction.

প্ৰয়োগ / Example: বিয়াঘৰৰ সুস্বাদু খাদ্যবোৰ পাই সকলোৱে পেট পেলাই খালে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Haat xara

হাত সাৰা

Literal: "Hands escaping"

ভাৱাৰ্থ: কোনো বিপদ বা সংকটৰ পৰা কোনোমতে ৰক্ষা পোৱা।

Meaning: To escape narrowly from danger; to get off scot-free.

প্ৰয়োগ / Example: সৌভাগ্যক্ৰমে দুৰ্ঘটনাটোৰ পৰা যাত্ৰীসকলে অলপতে হাত সাৰিলে।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Goboror podum

গোবৰৰ পদুম

Literal: "A lotus growing in manure"

ভাৱাৰ্থ: দৰিদ্ৰ বা প্ৰতিকূল পৰিৱেশৰ পৰা ওলাই অহা অতি প্ৰতিভাশালী ব্যক্তি।

Meaning: A diamond in the rough; an extraordinarily talented person rising from humble beginnings.

প্ৰয়োগ / Example: দুখীয়া কৃষকৰ ঘৰত জন্ম লৈ বিজ্ঞানী হোৱা ৰাহুল প্ৰকৃততে এজন গোবৰৰ পদুম।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Kesa haat

কেঁচা হাত

Literal: "Raw/unripe hand"

ভাৱাৰ্থ: অভিজ্ঞতা নথকা বা নতুনকৈ শিকা অনভিজ্ঞ ব্যক্তি।

Meaning: Inexperienced or novice; a greenhorn without seasoned practice.

প্ৰয়োগ / Example: নতুন গাড়ীখন চলাবলৈ কেঁচা হাতৰ ড্ৰাইভাৰক দিয়াটো বিপদজনক হ'ব পাৰে।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Bhekhobhaowna

ভেঁকোভাওনা

Literal: "Mock theatrical play"

ভাৱাৰ্থ: কোনো গুৰুত্ব নথকা বা আন্তৰিকতাহীন ধেমালিসদৃশ ভণ্ডামি কাৰ্য।

Meaning: A farce or sham; a meaningless theatrical pretense without real sincerity.

প্ৰয়োগ / Example: পৰিদৰ্শনৰ নামত বিষয়া সকলে কেৱল এটা ভেঁকোভাওনাহে কৰিলে, আচল কাম একো নহ'ল।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Ghoror mota bonor bagh

ঘৰৰ মতা বনৰ বাঘ

Literal: "A hero at home, a tiger in the jungle"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ ঘৰত ডাঙৰ কথা কোৱা কিন্তু বাহিৰৰ সমাজত ভয়াতুৰ হোৱা লোক।

Meaning: A bully at home but a coward outside; bold among family but timid in public.

প্ৰয়োগ / Example: বাহিৰত মুখ খুলিব নোৱাৰা ভদ্ৰলোকজন ঘৰত কিন্তু ঘৰৰ মতা বনৰ বাঘ।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Pani kota

পানী কটা

Literal: "Cutting water with a blade"

ভাৱাৰ্থ: কোনো ফল নোপোৱা অসাৰ আৰু বৃথা পৰিশ্ৰম কৰা।

Meaning: A futile endeavor; beating the air or laboring in vain without any impact.

প্ৰয়োগ / Example: অবাধ্য ছাত্ৰক বাৰে বাৰে বুজোৱাটো পানী কটাৰ দৰে অথলে গ'ল।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Sokut dhuli diya

চকুত ধূলি দিয়া

Literal: "Throwing dust into someone's eyes"

ভাৱাৰ্থ: আনক ফাঁকি দিয়া বা প্ৰতাৰণা কৰি ঠগোৱা।

Meaning: To pull the wool over someone's eyes; to deceive or trick cleverly.

প্ৰয়োগ / Example: চোৰটোৱে নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ চকুত ধূলি দি বহুমূলীয়া অলংকাৰ লৈ পলাল।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Daat bhonga

দাঁত ভঙা

Literal: "Breaking one's teeth"

ভাৱাৰ্থ: অতিশয় কঠিন বা দুৰ্বোধ্য হোৱা; অহংকাৰ চূৰ্ণ কৰা।

Meaning: Extremely difficult to crack; humbling someone's stubborn conceit.

প্ৰয়োগ / Example: গণিতৰ এইটো টান সমস্যা সমাধান কৰোঁতে ছাত্ৰজনৰ দাঁত ভঙা অৱস্থা হ'ল।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Petot kotha norokha

পেটত কথা নৰখা

Literal: "Unable to hold words in the belly"

ভাৱাৰ্থ: গোপন কথা গোপনে ৰাখিব নোৱাৰি সকলোকে কৈ দিয়া স্বভাৱ।

Meaning: A blabbermouth; incapable of keeping a secret.

প্ৰয়োগ / Example: তাৰ পেটত কথা নৰয়, গতিকে কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা তাক নকবাই ভাল।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Mur jokari kotha kowa

মূৰ জোকাৰি কথা কোৱা

Literal: "Shaking head while speaking"

ভাৱাৰ্থ: অহংকাৰ বা দত্তালি প্ৰদৰ্শন কৰি কথা কোৱা।

Meaning: Speaking with haughtiness and conceited swagger.

প্ৰয়োগ / Example: সামান্য চাকৰি এটা পাই তেওঁ মূৰ জোকাৰি কথা কোৱা আৰম্ভ কৰিছে।
স্বভাৱ আৰু চৰিত্ৰ (Character) Gabhini dhanor pet phuta

গাভিনী ধানৰ পেট ফুটা

Literal: "Grain popping open before ripening"

ভাৱাৰ্থ: বয়স বা যোগ্যতা হোৱাৰ আগতেই পৈণতভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰা।

Meaning: Precocious vanity; pretending to be fully mature before acquiring real depth.

প্ৰয়োগ / Example: অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ নোহোৱাকৈয়ে বিদ্বানৰ ভাও ধৰাটো গাভিনী ধানৰ পেট ফুটাৰ লেখিয়া।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Xonir dristi

শনিৰ দৃষ্টি

Literal: "The gaze of Saturn"

ভাৱাৰ্থ: চৰম দুৰ্ভাগ্য বা বিপদে একেৰাহে আগুৰি ধৰা অৱস্থা।

Meaning: A run of persistent bad luck; being under an unlucky star.

প্ৰয়োগ / Example: ব্যৱসায়ত ক্ষতি হোৱাৰ পাছত ঘৰতো চুৰি হোৱাত যেন তেওঁৰ ওপৰত শনিৰ দৃষ্টিহে পৰিল।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Aakaxor sondro haatot powa

আকাশৰ চন্দ্ৰ হাতত পোৱা

Literal: "Catching the moon in one's hands"

ভাৱাৰ্থ: অপ্রত্যাশিতভাৱে কোনো অতি দুর্লভ বা মহা মূল্যবান বস্তু লাভ কৰা।

Meaning: Attaining an impossible dream; striking unexpected gold.

প্ৰয়োগ / Example: আন্তর্জাতিক জলপানিটো পাই ল'ৰাজনে আকাশৰ চন্দ্ৰ হাতত পোৱাদি আনন্দ পালে।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Kopalor likhon

কপালৰ লিখন

Literal: "Writing upon the forehead"

ভাৱাৰ্থ: ভাগ্যৰ বিধান যাক কেতিয়াও খণ্ডন কৰিব নোৱাৰি।

Meaning: Fate or destiny that is written and cannot be undone.

প্ৰয়োগ / Example: যি ঘটিবলগীয়া আছিল সেয়াই হ'ল, কপালৰ লিখন কোনেও খণ্ডাব নোৱাৰে।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Bapekor naamot khowa

বাপেকৰ নামত খোৱা

Literal: "Eating under father's name"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ কোনো অৰ্হতা নোহোৱাকৈ পূৰ্বপুৰুষৰ খ্যাতি আৰু সম্পদেৰে চলি থকা।

Meaning: Living off one's pedigree and ancestral fortune without personal achievement.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁ নিজে একো উপাৰ্জন নকৰি বাপেকৰ নামত খাই দিন কটাইছে।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Ghorir kanta ubhoti noghure

ঘড়ীৰ কাঁটা উভতি নঘূৰে

Literal: "Clock hands never turn backwards"

ভাৱাৰ্থ: পাৰ হৈ যোৱা সোণালী সময় কেতিয়াও ঘূৰাই পোৱা নাযায়।

Meaning: Time lost is gone forever; the clock cannot be turned back.

প্ৰয়োগ / Example: যৌৱনৰ মূল্যৱান সময় নষ্ট নকৰি কামত লগোৱা, কিয়নো ঘড়ীৰ কাঁটা উভতি নঘূৰে।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Bhekukir pithit noom goja

ভেকুলীৰ পিঠিত নোম গজা

Literal: "Fur growing on a frog's back"

ভাৱাৰ্থ: বাস্তৱত কেতিয়াও সম্ভৱ নোহোৱা এক কল্পনাতীত ঘটনা।

Meaning: When pigs fly; an absolute impossibility in the natural order.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁ যে নিজৰ অন্যায় স্বীকাৰ কৰিব সেয়া ভেকুলীৰ পিঠিত নোম গজাৰ দৰে কথা।
ভাগ্য আৰু সময় (Fortune) Kuri bosorot burha

কুৰি বছৰত বুঢ়া

Literal: "Old at twenty years"

ভাৱাৰ্থ: বয়স কম হোৱা সত্ত্বেও মানসিক উৎসাহ আৰু উদ্দীপনাহীন হোৱা।

Meaning: Prematurely weary; lacking youthfulness and vigor in the prime of life.

প্ৰয়োগ / Example: সদায় বিচনাত পৰি থাকিলে আৰু একো নতুন কামৰ উদ্যোগ নল'লে কুৰি বছৰতে বুঢ়া হ'বা।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Dhora kowrir dingit mala

ঢোঁৰা কাউৰীৰ ডিঙিত মালা

Literal: "A garland around the neck of a black crow"

ভাৱাৰ্থ: অযোগ্য বা অপাত্ৰক অতি উচ্চ সন্মান বা মূল্যৱান বস্তু প্ৰদান কৰা।

Meaning: Casting pearls before swine; conferring unearned honor on the undeserving.

প্ৰয়োগ / Example: সেই লোভী মানুহজনক গাওঁবুঢ়া পতাটো ঢোঁৰা কাউৰীৰ ডিঙিত মালা পিন্ধোৱাৰ দৰে হ'ল।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Xaap hoi khuta, bej hoi jora

সাপ হৈ খুঁটা, বেজ হৈ জৰা

Literal: "Biting as a snake, then treating as a healer"

ভাৱাৰ্থ: নিজে গোপনে অনিষ্ট কৰি আকৌ নিজেই সহানুভূতি দেখুওৱা কপট আচৰণ।

Meaning: Creating the problem secretly, then posing publicly as the savior.

প্ৰয়োগ / Example: সিহঁতে নিজে কাজিয়া লগাই এতিয়া মীমাংসা কৰিবলৈ আহি সাপ হৈ খুঁটা, বেজ হৈ জৰাৰ ভাও লৈছে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Baghor aagot sagoli

বাঘৰ আগত ছাগলী

Literal: "A goat in front of a tiger"

ভাৱাৰ্থ: অতিশয় শক্তিশালী শত্ৰুৰ সন্মুখত নিৰুপায় আৰু অসহায় অৱস্থা।

Meaning: Hopelessly outmatched and completely vulnerable to a powerful adversary.

প্ৰয়োগ / Example: বিশাল সৈন্যবাহিনীৰ আগত গাঁৱৰ সৰু দলটো বাঘৰ আগত ছাগলীৰ দৰে কম্পমান হ'ল।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Bandoror dingit gojmoti haar

বান্দৰৰ ডিঙিত গজমতি হাৰ

Literal: "A royal pearl necklace around a monkey's neck"

ভাৱাৰ্থ: যি মূল্য বুজিব নোৱাৰে তাক কোনো অমূল্য সম্পদ অৰ্পণ কৰা।

Meaning: Giving precious treasures to someone who has no appreciation for their true worth.

প্ৰয়োগ / Example: কিতাপ নপঢ়া মানুহক দুষ্প্ৰাপ্য গ্ৰন্থ উপহাৰ দিয়াটো বান্দৰৰ ডিঙিত গজমতি হাৰ দিয়াৰ লেখিয়া।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Xilot rekha

শিলত ৰেখা

Literal: "An inscription carved in stone"

ভাৱাৰ্থ: চিৰস্থায়ী আৰু অপৰিৱৰ্তনীয় কথা বা সত্য।

Meaning: Set in stone; permanent, indelible, and unchanging truth.

প্ৰয়োগ / Example: মহাপুৰুষজনৰ মহান বাণী চিৰকালৰ বাবে মানৱ সমাজৰ শিলত ৰেখা হৈ ৰ'ব।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Masor telot mas bhoja

মাছৰ তেলত মাছ ভজা

Literal: "Frying fish in its own oil"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ জেপৰ ধন খৰচ নকৰি আনৰ বা কামৰ পৰা ওলোৱা ধনেৰেই কাম সম্পূৰ্ণ কৰা।

Meaning: Funding a venture entirely from its own proceeds; turning an asset into its own sustaining resource.

প্ৰয়োগ / Example: বুদ্ধিয়ক ব্যৱসায়ীজনে লাভৰ পইচাৰে নতুন দোকান খুলি মাছৰ তেলতেই মাছ ভাজিলে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Jolot haah nosora

জলত হাঁহ নচৰা

Literal: "A duck unable to move in water"

ভাৱাৰ্থ: অতি ভয়াৱহ বা সংকটজনক পৰিস্থিতিত সম্পূৰ্ণ দিশহাৰা হোৱা অৱস্থা।

Meaning: Paralyzed by extreme crisis in one's natural element; utterly bewildered.

প্ৰয়োগ / Example: বানপানীৰ আকস্মিক প্ৰকোপত গাঁৱৰ মানুহৰ জলত হাঁহ নচৰা অৱস্থা হ'ল।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Hathir pithit anthuwa

হাতীৰ পিঠিত আঁঠুৱা

Literal: "A mosquito net on an elephant's back"

ভাৱাৰ্থ: অতি অসাৰ, অনাৱশ্যক আৰু দৃষ্টিকটু কাম।

Meaning: Completely superfluous and ridiculous; an unnecessary affectation.

প্ৰয়োগ / Example: সৰু কথাটোতে ইমান ডাঙৰ মেল মতাটো হাতীৰ পিঠিত আঁঠুৱা তৰাৰ দৰে হ'ল।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Bih gosot omritor phol

বিহ গছত অমৃতৰ ফল

Literal: "Nectar fruit on a poisonous tree"

ভাৱাৰ্থ: দুৰ্জন বা কুখ্যাত পৰিয়ালত কোনো সদাচাৰী আৰু সাধু ব্যক্তিৰ জন্ম।

Meaning: A virtuous, noble offspring born into a wicked household.

প্ৰয়োগ / Example: সেই দুৰ্বৃত্ত লোকসকলৰ ঘৰত এনেকুৱা সৎ সন্তান জন্ম হোৱাটো বিহ গছত অমৃতৰ ফল পোৱাৰ লেখিয়া।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Kukure kukuror mangxo nakhay

কুকুৰে কুকুৰৰ মাংস নাখায়

Literal: "A dog does not eat another dog's flesh"

ভাৱাৰ্থ: একে শ্ৰেণী বা দলৰ লোকে সাধাৰণতে নিজৰ মানুহৰ ক্ষতি নকৰে।

Meaning: Honor among thieves; members of the same guild do not harm each other.

প্ৰয়োগ / Example: দুয়োটা ব্যৱসায়ীয়ে কাজিয়া কৰিলেও শেষত এক হয়, কিয়নো কুকুৰে কুকুৰৰ মাংস নাখায়।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Apon bhale jogot bhal

আপোন ভালে জগত ভাল

Literal: "If oneself is good, the entire world is good"

ভাৱাৰ্থ: নিজে সৎ আৰু শুদ্ধ হ'লে গোটেই সংসাৰখনকে সুন্দৰ আৰু মৰমীয়াল দেখা যায়।

Meaning: To the pure, all things are pure; goodness within reflects in one's worldview.

প্ৰয়োগ / Example: কাৰো প্ৰতি ঈৰ্ষা নাৰাখিবা, কিয়নো আপোন ভালে জগত ভাল।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Odikh masot bogoli kona

অধিক মাছত বগলী কণা

Literal: "In abundance of fish, the crane becomes blind"

ভাৱাৰ্থ: অতিমাত্ৰা বিকল্প বা সুযোগ পালে উপযুক্তটো নিৰ্বাচন কৰিব নোৱাৰি বিপাঙত পৰা।

Meaning: Paralysis through excessive choice; overwhelmed by options.

প্ৰয়োগ / Example: ইমানবোৰ চাকৰিৰ অফাৰ পাই ল'ৰাজনৰ অধিক মাছত বগলী কণা হোৱাৰ দৰে অৱস্থা হ'ল।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Kan dile gan powa jay

কাণ দিলে গান পোৱা যায়

Literal: "If you lend an ear, melody can be found"

ভাৱাৰ্থ: মনোযোগ আৰু একাগ্ৰতা থাকিলে যিকোনো কথাৰ পৰাই মূল্যৱান শিক্ষা বা আনন্দ লাভ কৰিব পাৰি।

Meaning: Attentive listening uncovers wisdom in all quarters; heedfulness brings insight.

প্ৰয়োগ / Example: ডাঙৰৰ কথাত কাণ দিলে গান পোৱা যায়, গতিকে তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ মানি চলা উচিত।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Gosot goru utha

গছত গৰু উঠা

Literal: "A cow climbing a tree"

ভাৱাৰ্থ: সম্পূৰ্ণ অসম্ভৱ, অবিশ্বাস্য আৰু ভিত্তিহীন কথা।

Meaning: An utter impossibility; when pigs fly.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁ কোৱা কথাবোৰ গছত গৰু উঠাৰ দৰে একেবাৰে অবাস্তৱ।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Soku muda kuli

চকু মুদা কুলি

Literal: "A cuckoo closing its eyes"

ভাৱাৰ্থ: বিপদ দেখা পাইও চকু মুদি আত্মৰক্ষা কৰাৰ বৃথা চেষ্টা বা আত্মপ্ৰবঞ্চনা।

Meaning: Burying one's head in the sand; willful blindness to evident peril.

প্ৰয়োগ / Example: সমস্যাটো আওকাণ কৰি থাকিলে সমাধান নহয়, চকু মুদা কুলি হৈ থকাটো ভুল।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Sor olale buddhi olay

চোৰ ওলালে বুদ্ধি ওলায়

Literal: "Wisdom comes only after the thief has departed"

ভাৱাৰ্থ: ক্ষতি হৈ যোৱাৰ পিছত সাৰ পোৱা বা বিলম্বিত সতৰ্কতা।

Meaning: Locking the stable door after the horse has bolted; hindsight wisdom.

প্ৰয়োগ / Example: পৰীক্ষাৰ ফল বেয়া হোৱাৰ পিছত পঢ়িবলৈ লোৱাটো চোৰ ওলালে বুদ্ধি ওলোৱাৰ নিচিনা।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Tenga am ebarhe besibo pari

টেঙা আম এবাৰহে বেচিব পাৰি

Literal: "Sour mangoes can only be sold once"

ভাৱাৰ্থ: প্ৰতাৰণা বা ফাঁকিৰে কাৰোবাক এবাৰহে ঠগিব পাৰি, বাৰে বাৰে নহয়।

Meaning: Cheating works only once; deceit quickly destroys trust permanently.

প্ৰয়োগ / Example: গ্ৰাহকক ঠগি ব্যৱসায় বেছিদিন চলাব নোৱাৰি, কিয়নো টেঙা আম এবাৰহে বেচিব পাৰি।
জ্ঞান আৰু নীতিবচন (Wisdom) Dohor lathi ekor boja

দহৰ লাঠি একৰ বোজা

Literal: "Ten sticks for many, but a heavy load for one"

ভাৱাৰ্থ: সকলোৱে মিলি কাম কৰিলে কঠিন দায়িত্বও সহজ হৈ পৰে; ঐক্যৰ শক্তি।

Meaning: Many hands make light work; collective effort overcomes hardship.

প্ৰয়োগ / Example: গাঁৱৰ ৰাস্তাটো মেৰামতি কৰোঁতে সকলো ওলাই আহিল, কিয়নো দহৰ লাঠি একৰ বোজা।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Panit hah nosora

পানীত হাঁহ নচৰা

Literal: "A duck unable to swim in water"

ভাৱাৰ্থ: চৰম দুৰ্দশা আৰু অসহায় অৱস্থাত পথ নেদেখা হোৱা।

Meaning: Utterly stranded and destitute; helpless in one's usual surroundings.

প্ৰয়োগ / Example: চাকৰিটো হেৰুৱাই তেওঁৰ এতিয়া পানীত হাঁহ নচৰা অৱস্থা হৈছে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Ghoror bagh bonor xiyal

ঘৰৰ বাঘ বনৰ শিয়াল

Literal: "A tiger at home, a jackal in the forest"

ভাৱাৰ্থ: ঘৰত পৰিয়ালৰ ওপৰত বাহাদুৰি দেখুওৱা কিন্তু বাহিৰত ভয়াতুৰ আৰু নিৰীহ স্বভাৱৰ লোক।

Meaning: A bully at home but a timid coward in society.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁ ঘৰত সকলোকে ধমক দিয়ে, কিন্তু বাহিৰলৈ গ'লে ঘৰৰ বাঘ বনৰ শিয়াল হৈ পৰে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Tel nai murot bel ghoha

তেল নাই মূৰত বেল ঘঁহা

Literal: "No oil on the head, yet rubbing a wood-apple"

ভাৱাৰ্থ: মূল প্ৰয়োজনীয় বস্তুটোৰ অভাৱত অপ্ৰয়োজনীয় আড়ম্বৰ প্ৰদৰ্শন।

Meaning: Putting up an extravagant front despite lacking basic necessities.

প্ৰয়োগ / Example: খাবলৈ ভাত নাই কিন্তু দামী কাপোৰ কিনি ফুৰাটো তেল নাই মূৰত বেল ঘঁহাৰ দৰে কথা।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Bhator patot boiri

ভাতৰ পাতত বৈৰী

Literal: "An enemy at the meal platter"

ভাৱাৰ্থ: খোৱা-বোৱাৰ সময়ত অশান্তি বা বাধা সৃষ্টি কৰা মানুহ।

Meaning: Disturbing or begrudging someone while they are dining.

প্ৰয়োগ / Example: মানুহজনে খোৱাৰ সময়তে আহি কাজিয়া লগাই ভাতৰ পাতত বৈৰীৰ দৰে আচৰণ কৰিলে।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Bhoralor nigoni

ভঁৰালৰ নিগনি

Literal: "A rat inside the granary"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ ঘৰ বা প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰতে থাকি গোপনে ক্ষতিসাধন কৰা লোক।

Meaning: An insider undermining an organization from within; fifth columnist.

প্ৰয়োগ / Example: কোম্পানীৰ গোপন তথ্য ফাদিল কৰা কৰ্মচাৰীজন প্ৰকৃততে ভঁৰালৰ নিগনি আছিল।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Mur ghomai mora

মূৰ ঘমাই মৰা

Literal: "Dying from overthinking"

ভাৱাৰ্থ: সামান্য বা অবাস্তৱ কথাত অযথা অতিমাত্ৰা চিন্তা কৰি মানসিক শান্তি হেৰুওৱা।

Meaning: Fretting excessively over trivialities; worrying oneself sick.

প্ৰয়োগ / Example: যিটো কথা ঘটাৰ সম্ভাৱনা নাই, তালৈ মূৰ ঘমাই মৰাৰ কোনো যুক্তি নাই।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Hathe bhoriye nodhora

হাতে ভৰিয়ে নধৰা

Literal: "Hands and feet refusing to function"

ভাৱাৰ্থ: ভয়, শংকা বা আশ্চৰ্যত গাৰ বল-শক্তি হেৰাই নিথৰ হোৱা অৱস্থা।

Meaning: Paralyzed with shock, fear, or astonishment.

প্ৰয়োগ / Example: হঠাতে অচিনাকি মানুহটোক আগত দেখি তাইৰ হাতে ভৰিয়ে নধৰা অৱস্থা হ'ল।
দৈনন্দিন জীৱন (Daily Life) Soror ghorot nigonir putou

চোৰৰ ঘৰত নিগনিৰ পুতৌ

Literal: "A mouse pitying the house of a thief"

ভাৱাৰ্থ: যিয়ে নিজে আনক শোষণ কৰে, তেওঁৰ অভাৱ দেখি আনৰ সহানুভূতিশীল হোৱাৰ অদ্ভুত পৰিস্থিতি।

Meaning: Ironical pity bestowed upon one who is customarily fraudulent.

প্ৰয়োগ / Example: সেই কৃপণ ধনী মানুহজনৰ ধন হেৰুওৱাত সকলোৱে চোৰৰ ঘৰত নিগনিৰ পুতৌ কৰাৰ দৰে কথা পাতিলে।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Gakhir khuwai xap poha

গাখীৰ খুৱাই সাপ পোহা

Literal: "Nourishing a snake with milk"

ভাৱাৰ্থ: বিশ্বাসঘাতক ব্যক্তিক মৰম বা আশ্ৰয় দি নিজৰ বিপদ নিজেই মাতি অনা।

Meaning: Nourishing a viper in one's bosom; harboring a traitor.

প্ৰয়োগ / Example: যিজনক ল'ৰাৰ দৰে তুলি-তালি ডাঙৰ কৰিলে, সিয়ে সম্পত্তিবোৰ হস্তগত কৰি গাখীৰ খুৱাই সাপ পোহাৰ প্ৰমাণ দিলে।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Bahire rong song bhitore kowabhaturi

বাহিৰে ৰং চং ভিতৰে কোৱাভাতুৰী

Literal: "Colorful on the outside, but rotten wild-gourd inside"

ভাৱাৰ্থ: দেখাত অতি সুন্দৰ আৰু ভদ্ৰ, কিন্তু মনৰ ভিতৰত কপট আৰু নীচ প্ৰকৃতিৰ মানুহ।

Meaning: All that glitters is not gold; a fair exterior masking a corrupt core.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁৰ মিষ্টভাষী কথাত ভোল নাযাবা, তেওঁৰ চৰিত্ৰ বাহিৰে ৰং চং ভিতৰে কোৱাভাতুৰী।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Bogolir sadhuta

বগলীৰ সাধুতা

Literal: "The piety of a crane"

ভাৱাৰ্থ: স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে অহিংস আৰু ধাৰ্মিকৰ ভাও ধৰা কপট আচৰণ।

Meaning: Hypocritical piety; wolf in sheep's clothing waiting to pounce.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁৰ মুখৰ মিঠা কথাবোৰ বগলীৰ সাধুতাৰ বাহিৰে আন একো নহয়।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Mukhot mou bukut bih

মুখত মৌ বুকুত বিহ

Literal: "Honey in the mouth, poison in the breast"

ভাৱাৰ্থ: মুখত মধুৰ কথা কৈ মনৰ ভিতৰত শত্ৰুতা আৰু হিংসা পুহি ৰখা ব্যক্তি।

Meaning: Sweet talk hiding malicious intentions; a smiling villain.

প্ৰয়োগ / Example: মুখত মৌ বুকুত বিহ থকা মানুহৰ পৰা সদায় দূৰত থকাটোৱেই মঙ্গল।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Lajor mur khowa

লাজৰ মূৰ খোৱা

Literal: "Devouring the head of shame"

ভাৱাৰ্থ: নিলাজ, অসৎ আৰু লোকলজ্জাহীন আচৰণ কৰা ব্যক্তি।

Meaning: Shameless, brazen, and completely devoid of modesty or guilt.

প্ৰয়োগ / Example: ইমান ডাঙৰ অপৰাধ কৰিও অকণো অনুশোচনা নোহোৱাটো লাজৰ মূৰ খোৱাৰ লক্ষণ।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Xiyalor xing bisora

শিয়ালৰ শিং বিচৰা

Literal: "Looking for horns on a jackal"

ভাৱাৰ্থ: কেতিয়াও নথকা বা সম্ভৱ নোহোৱা বস্তু বিচাৰি সময় নষ্ট কৰা।

Meaning: A wild-goose chase; pursuing the nonexistent.

প্ৰয়োগ / Example: কৃপণ মানুহৰ পৰা দান বিচৰাটো শিয়ালৰ শিং বিচৰাৰ দৰে একে কথা।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Har naikiya jibha

হাড় নাইকীয়া জিভা

Literal: "A boneless tongue"

ভাৱাৰ্থ: যিকোনো অযথা আৰু অবিবেচক কথা ক'ব পৰা কাণ্ডজ্ঞানহীন ব্যক্তি।

Meaning: An uncontrolled, reckless tongue that utters whatever it pleases without restraint.

প্ৰয়োগ / Example: হাড় নাইকীয়া জিভাৰে যি ইচ্ছা তাকে কৈ মানুহক অপমান কৰাটো অনুচিত।
মানৱ চৰিত্ৰ (Character) Bejir bindhat hathi xumuowa

বেজিৰ বিন্ধাত হাতী সুমুওৱা

Literal: "Passing an elephant through the eye of a needle"

ভাৱাৰ্থ: অসম্ভৱ কাৰ্যক সম্ভৱ দেখুৱাবলৈ অহংকাৰ কৰা বা অতিৰঞ্জিত দাবী কৰা।

Meaning: Boasting of impossible feats; attempting the ludicrously impossible.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁৰ কথা শুনিলে লাগে যেন বেজিৰ বিন্ধাত হাতীহে সুমুৱাই দিব পাৰিব।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Kopalor likhon kone khondabo

কপালৰ লিখন কোনে খণ্ডাব

Literal: "Who can alter what is inscribed on the forehead?"

ভাৱাৰ্থ: ভাগ্য বা নিয়তিৰ নিৰ্ধাৰণ মানুহৰ সাধ্যৰ অতীত।

Meaning: What is fated cannot be avoided; decree of destiny is inexorable.

প্ৰয়োগ / Example: ইমান সতৰ্ক হোৱাৰ পিছতো দুৰ্ঘটনা ঘটিল, সঁচাকৈ কপালৰ লিখন কোনে খণ্ডাব।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Odristor pher

অদৃষ্টৰ ফেৰ

Literal: "The capricious twist of destiny"

ভাৱাৰ্থ: ভাগ্যৰ অদ্ভুত বিড়ম্বনা বা অপ্ৰত্যাশিত দুৰ্ভাগ্য।

Meaning: The irony of fate; an unfortunate turn of destiny.

প্ৰয়োগ / Example: যিজন এদিন কোটিপতি আছিল, তেওঁ আজি অদৃষ্টৰ ফেৰত ভিক্ষাৰী হ'বলগীয়া হ'ল।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Akalot dhowakowa dekha

আকালত ধোঁৱাকোৱা দেখা

Literal: "Seeing darkness in times of famine"

ভাৱাৰ্থ: চৰম আৰ্থিক বা মানসিক সংকটত দিশহাৰা হৈ দিশ-বিদিশ হেৰুওৱা।

Meaning: Completely disoriented and helpless amidst severe hardship.

প্ৰয়োগ / Example: বজাৰত মূল্যবৃদ্ধিয়ে সাধাৰণ মানুহক আকালত ধোঁৱাকোৱা দেখুৱাইছে।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Xonor horina

সোণৰ হৰিণা

Literal: "The golden deer"

ভাৱাৰ্থ: মায়া বা প্ৰলোভন যাৰ পিছে পিছে দৌৰি মানুহে সৰ্বস্ব হেৰুৱায়।

Meaning: An elusive chimera or mirage that leads one into ruin.

প্ৰয়োগ / Example: সহজে ধনী হোৱাৰ সোণৰ হৰিণা খেদি তেওঁ সঞ্চিত সকলো টকা হেৰুৱালে।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Bhagyehe pai rup

ভাগ্যেহে পায় ৰূপ

Literal: "Only by fortune does one attain grace"

ভাৱাৰ্থ: কেৱল সুযোগ বা প্ৰতিভাই নহয়, শুভ সময় আৰু সৌভাগ্য মিলিলেহে সফলতা আহে।

Meaning: True fulfillment and triumph require good fortune alongside endeavor.

প্ৰয়োগ / Example: সকলো যোগ্যতা থকাৰ পিছতো সুবৰ্ণ সুযোগ আহিবলৈ ভাগ্যেহে পায় ৰূপ।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Xukan pukhurit mas bisora

শুকান পুখুৰীত মাছ বিচৰা

Literal: "Looking for fish in a dried-up pond"

ভাৱাৰ্থ: য'ত কোনো আশা বা সম্পদ নাই, তাত লাভৰ আশা কৰা বৃথা প্ৰচেষ্টা।

Meaning: Seeking water in a desert; an utterly futile quest.

প্ৰয়োগ / Example: দেউলীয়া কোম্পানীৰ পৰা টকা ঘূৰাই পোৱাৰ আশা কৰাটো শুকান পুখুৰীত মাছ বিচৰাৰ দৰে।
ভাগ্য আৰু প্ৰকৃতি (Fortune) Niyotir nirbondho

নিয়তিৰ নিৰ্বন্ধ

Literal: "The unbreakable bond of destiny"

ভাৱাৰ্থ: প্ৰকৃতি বা বিধাতাৰ অলঙ্ঘনীয় নিয়ম যিটো মানুহে সলনি কৰিব নোৱাৰে।

Meaning: The inescapable decree of Providence.

প্ৰয়োগ / Example: জন্ম আৰু মৃত্যু নিয়তিৰ নিৰ্বন্ধ, ইয়াত কাৰো হাত নাই।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Hah konir khobor

হাঁহ কণীৰ খবৰ

Literal: "News of a duck's hidden egg"

ভাৱাৰ্থ: অতি গোপনীয় বা সৰু সৰু কথাও খুঁচৰি উলিয়াই ফুৰা প্ৰৱণতা।

Meaning: Prying into every obscure detail; keeping tabs on trifling secrets.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁ গাঁৱৰ সকলোৰে হাঁহ কণীৰ খবৰ লৈ সময় নষ্ট কৰি থাকে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Mekuriye soku mudi gakhir khowa

মেকুৰীয়ে চকু মুদি গাখীৰ খোৱা

Literal: "A cat drinking milk with its eyes shut"

ভাৱাৰ্থ: সকলোৱে দেখি থকা সত্ত্বেও কোনেও দেখা নাই বুলি ভাবি অসৎ কাম কৰা।

Meaning: Fooling only oneself while misbehaving in broad daylight.

প্ৰয়োগ / Example: কৰ্যালয়ত ফাইল লুকুৱাই মেকুৰীয়ে চকু মুদি গাখীৰ খোৱাৰ দৰে বিষয়াগৰাকীয়ে ধৰা পৰিল।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Masor telot mas bhoja

মাছৰ তেলত মাছ ভজা

Literal: "Frying fish in its own oil"

ভাৱাৰ্থ: নিজৰ জেপৰ পৰা খৰচ নকৰি যাৰ কাম তাৰ টকাৰেই সম্পাদন কৰা চাতুৰী।

Meaning: Financing an enterprise using its own profits or someone else's resources.

প্ৰয়োগ / Example: দালালে গ্ৰাহকৰ পৰা আগধনী লৈ মাছৰ তেলত মাছ ভাজি কামটো কৰি দিলে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Hathir dat dekhuwaboloi beleg, khaboloi beleg

হাতীৰ দাঁত দেখুৱাবলৈ বেলেগ, খাবলৈ বেলেগ

Literal: "Elephant's tusks are for show, its inner teeth are for chewing"

ভাৱাৰ্থ: কোৱা কথা আৰু কৰা কামৰ মাজত আকাশ-পাতাল পাৰ্থক্য থকা কপট নীতি।

Meaning: Double standards; outward pretension contrasting sharply with inward reality.

প্ৰয়োগ / Example: ৰাজনীতিবিদজনৰ নীতি হাতীৰ দাঁত দেখুৱাবলৈ বেলেগ, খাবলৈ বেলেগ হোৱাৰ দৰে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Baghor agot mohor xingor xuhuri

বাঘৰ আগত ম'হৰ শিঙৰ সুহুৰি

Literal: "Blowing a buffalo-horn whistle in front of a tiger"

ভাৱাৰ্থ: ভয়ংকৰ শত্ৰু বা বিপদৰ সন্মুখত গৈ বৃথা সাহস দেখুওৱা বা অপ্ৰয়োজনীয় উচটনি দিয়া।

Meaning: Taunting a dangerous adversary recklessly; inviting catastrophe.

প্ৰয়োগ / Example: শক্তিশালী বিৰোধীৰ আগত তেনে ধমকি দিয়াটো বাঘৰ আগত ম'হৰ শিঙৰ সুহুৰি বজোৱাৰ লেখিয়া।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Juit ghiu dhola

জুইত ঘিঁউ ঢলা

Literal: "Pouring ghee into fire"

ভাৱাৰ্থ: উত্তপ্ত বা অশান্ত পৰিস্থিতি অধিক ভয়াৱহ আৰু ক্ৰোধিত কৰি তোলা।

Meaning: Adding fuel to the fire; inflaming an already angry confrontation.

প্ৰয়োগ / Example: তেওঁৰ কটু মন্তব্যই কাজিয়াখনত জুইত ঘিঁউ ঢলাৰ দৰে কাম কৰিলে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Botaht torowal ghuruwa

বতাহত তৰোৱাল ঘূৰোৱা

Literal: "Swinging a sword in the wind"

ভাৱাৰ্থ: শত্ৰু নথকা সত্ত্বেও বৃথা শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰা বা অসাৰ চেষ্টা চলোৱা।

Meaning: Fighting imaginary foes; shadowboxing without effect.

প্ৰয়োগ / Example: কোনো প্ৰতিদ্বন্দ্বী নোহোৱাকৈ চিঞৰি থকাটো বতাহত তৰোৱাল ঘূৰোৱাৰ দৰে।
প্ৰকৃতি আৰু জীৱ-জন্তু (Nature) Pothar xukai ghah nohowa

পথাৰ শুকাই ঘাঁহ নোহোৱা

Literal: "The fields drying up leaving no grass behind"

ভাৱাৰ্থ: সম্পদ বা সুযোগ সমূলঞ্চে নিঃশেষ হোৱা অৱস্থা।

Meaning: Complete exhaustion of all available resources or livelihood.

প্ৰয়োগ / Example: দীৰ্ঘদিনীয়া খৰাঙে খেতিয়কসকলৰ পথাৰ শুকাই ঘাঁহ নোহোৱা অৱস্থা কৰিলে।

Frequently Asked Questions (FAQ)

জতুৱা ঠাঁচ আৰু ফঁকৰা-যোজনাৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?

জতুৱা ঠাঁচ (Idioms) হ'ল এনে কিছুমান শব্দাংশ যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ আৰু বিশেষ প্ৰয়োগিক অৰ্থ সুকীয়া হয়। আনহাতে, ফঁকৰা-যোজনা (Proverbs) হ'ল লোকজীৱনৰ অভিজ্ঞতা আৰু চিৰন্তন সত্য প্ৰতিফলিত হোৱা নীতিগৰ্ভ সম্পূৰ্ণ বাক্য।

অসমীয়া অভিধানত এই জতুৱা ঠাঁচসমূহ কেনেদৰে সহায়ক?

ভাষা শিক্ষা আৰু সাহিত্য চৰ্চাত জতুৱা ঠাঁচৰ শুদ্ধ প্ৰয়োগ অতি প্ৰয়োজনীয়। ইয়াত প্ৰতিটো ঠাঁচৰ আক্ষৰিক অনুবাদ, অসমীয়া আৰু ইংৰাজী ভাবাৰ্থ তথা বাস্তৱিক বাক্য প্ৰয়োগ দিয়া হৈছে যাতে শিক্ষাৰ্থীসকলে সহজে আয়ত্ত কৰিব পাৰে।